مسجد افضلیه؛ شاهکاری از کاشی‌کاری و معماری سنتی ایران

در ایام مختلف به خصوص ماه محرم، این مسجد رنگ و بوی محرم به خود می‌گیرد و میزبان مردم در شب‌های عزاداری است. در ایام مذهبی مانند ماه رمضان، محرم و اعیاد اسلامی، این مسجد میزبان مراسمی از جمله سخنرانی‌های مذهبی، روضه خوانی، مداحی و برگزاری برنامه‌های فرهنگی برای جوانان می‌باشد.

مسجد افضلیه شهر ری

در شهر ری محله‌ای به نام حسین آباد وجود دارد که در دوران جنگ تحمیلی و دفاع مقدس یکی از پایگاه‌های مهم بود. چندیدن خان و ارباب در این محله زندگی می‌کردند. یکی از این افراد حاج علی اکبر افضلی بود.

او مردی مومن و معتقد به مسائل مذهبی بود و با وقف زمین، بانی ساخت این مسجد در محله شد. نام مسجد از نام وی گرفته شد.

حاجی افضلی در سال 1350 مرحوم شد. پیکر مرحوم افضلی در یکی از حجره‌های جنوبی مسجد دفن گردید. این مسجد تاریخی با معماری سنتی، حدود 76 سال قدمت دارد.

معماری مسجد افضلیه ؛ مسجدی با معماری مینیاتوری

مسجد افضلیه از نظر تاریخی و معماری سنتی اهمیت بسزایی دارد. کار کاشی کاری و تزئینات آن توسط استاد حسین لرزاده از بزرگان معماری سنتی ایران انجام گرفته است. پلان این بنا دو ایوانه و تزئینات آن تلفیقی از کاشی و آجر می‌باشد. این بنا 5 گنبد داشته و شبستان آن در ضلع غربی قرار دارد.

حیاط در وسط مسجد و دو ایوان در دو طرف آن قرار دارند. مسجد با ظرافت خاص و کتیبه‌های آجری تزئین شده‌ است. این بنای مینیاتوری با بهره گیری از هنرهایی چون رسمی سازی، کاسه سازی، مقرنس و گره سازی جلوه‌ای چشم نواز از معماری سنتی ایران را به نمایش می‌گذارد. این مسجد آرامگاه خانوادگی و قرائت خانه استاد لرزاده است.

ویژگی های مسجد افضلیه

مسجد افضلیه شهر ری با ابعاد نسبتا کوچک و طراحی خاص، جلوه‌ای زیبا از معماری سنتی ایرانی را به نمایش می‌گذارد و توجه هر بیننده‌ای را جلب می‌کند. سردر ورودی بنا با تزئینات زیبای آجری، جلوه‌ای اصیل به آغاز این فضای معنوی بخشیده است.

در مرکز مسجد، حیاطی ساده و دل‌نشین با حوض سنتی مستطیل‌ شکل قرار دارد که آرامشی خاص به فضا می‌بخشد. شبستان اصلی با ستون‌های قطور و طاق‌های بلند و خوش نقش، جلوه‌ای از استواری و شکوه معماری ایرانی را به نمایش می‌گذارد. همچنین، کتیبه‌های تاریخی با خطوط هنرمندانه ثلث و نستعلیق، روح فرهنگی و مذهبی این بنا را بازتاب می‌دهند.