به گزارش سرویس فرهنگ و هنر افق تهران؛ اگر به دنبال کشف یکی از راز آلودترین جاذبه تاریخی نزدیک تهران هستید، برج خاموشان شهرری جایی است که شما را مستقیم به دل باورها و آیین‌های ایران باستان می‌برد. برج خاموشان یا استودان گبرها بنایی خاموش اما پر از روایت‌هایی از آداب و رسوم کهن زرتشتیان است که بر فراز تپه‌ای با چشم اندازی شگفت انگیز قرار دارد.
این برج، تاریخی هزاران ساله را در دل خود پنهان کرده است. برج خاموشان همان جایی است که با قدم گذاشتن در آن، فضای راز آلود و تاریخ کهن آن حس کنجکاوی‌تان را بیدار می‌کند. جایی که شما را به سفری متفاوت و جذاب به دنیای زرتشتیان قدیم می‌برد.
معرفی کامل برج خاموشان
استودان گبرها یا استخوان دان گبرها یکی از مکان های تاریخی تهران محسوب می‌شود.
برج خاموشان بنایی تاریخی و کمتر شناخته شده است که قدمت آن به دوره‌های کهن می‌رسد. این برج که مکان تدفین زرتشتیان بود، نشان دهنده پیوند عمیق آیین زرتشتی با زمین و طبیعت می‌باشد. زرتشتیان بر این باور بودند که عناصر چهارگانه ( آب، باد، خاک و آتش) مقدس بوده و آلوده کردن آن‌ها حرام است.
آن‌ها برای جلوگیری از آلوده کردن زمین و دور نگهداشتن اجساد از این مکان استفاده می‌کردند. زرتشتیان معتقد بودند که بدن مرده نجس است و نباید در زمین دفن شود. آن‌ها باور داشتند که اجساد باید به طور خاص دفن شوند تا زمین و محیط زیست آلوده نشوند. همچنین سوزاندن اجساد مردگان در آتش را حرام می‌دانستند.
به همین خاطر اجساد را در استودان‌ها قرار می‌دادند تا توسط پرندگان و حیوانات خورده شوند. این روش در دوران باستان به عنوان یک روش تدفین پاک محسوب می‌شد. زرتشتیان اجساد را پای کوه می‌آوردند و پس از برگزاری مراسم‌ها، آن را به موبدی که در کنار استودان بود تحویل می‌دادند.
موبد به همراه گروهی که همراه او در خارج از شهر زندگی می‌کردند، جسد را به بالای کوه و داخل برج منتقل می‌کردند. در این مکان، اجساد در محفظه سنگی یا به طور مستقیم روی سطح باز قرار می‌گرفتند تا توسط حیوانات خورده شوند و از بین برود. پس از گذشت چند روز موبد استخوان‌های باقی مانده را جمع آوری و به بخش مشخص شده منتقل می‌نمود و روی آن را با گچ و آهک می‌پوشاند. موبد و کارکنان دخمه ها در پای کوه خانه داشتند و هرگز به مردم شهر نزدیک نمی‌شدند.
تاریخچه استودان ری
“استود” واژه‌ای از فارسی باستان به معنای استخوان یا بقایای مردگان است. استودان به سازه‌ای استوانه‌ای شکل گفته می‌شد که برای نگهداری و از بین بردن استخوان اجساد ساخته شده بود. در میانه استودان‌ها، حفره‌های استوانه‌ای شکل قرار داشت که محل نگهداری استخوان‌های باقیمانده پس از آیین تدفین زرتشتی بود. به بیان ساده، استودان همان ” استخوان دان” یا محفظه‌ای مخصوص برای نگهداری بقایای مردگان در گذشته‌های دور بود.
این روش دفن مردگان تا دوره پهلوی ادامه داشت. در اوایل دوره پهلوی اجازه اجرای این مراسم به زرتشتیان داده نشد و از آن زمان تاکنون این مکان بی‌استفاده باقی ماند.
معماری برج خاموشان
محققان قدمت این بنا را مربوط به 3000 سال پیش و زمان ساسانیان می‌دانند. برج خاموش که به دخمه زرتشتیان تهران هم معروف است در منطقه‌ای کوهستانی و در ارتفاع قرار دارد تا جسدها در معرض نور خورشید و پرندگان قرار گیرند.
ساختار برج خاموشان به طور اختصاصی برای تدفین اجساد مناسب است. استودان گبرها به صورت استوانه مدور بوده و ارتفاعی حدود شش متر دارد. مصالح این بنا از سنگ و ساروج است. معماری ساده اما کاربردی این بنا نشان دهنده باورهای مذهبی و زیست محیطی مردمان آن دوران می‌باشد.
انتهای پیام/
