به گزارش سرویس فرهنگ و هنر افق تهران؛ موزه مردم شناسی تهران امروزه در کاخ ابیض که یکی از کاخ های مجموعه کاخ های گلستان است قرار دارد این کاخ در زمان ناصرالدین شاه قاجار ساخته شده است زیرا در آن زمان پادشاه عثمانی به نام شاه سلطان عبدالحمید هدایایی بارارزش برای ناصرالدین شاه می فرستد.
دلیل اینکه ناصر الدین شاه دستور ساخت کاخ را می دهد این بوده است که تمامی کاخ ها و تالار های سلطنتی پر از وسایل و اثایه های سلطنتی بوده اند به همین دلیل در محل کاخ آغا محمد خانی یا کلاه فرنگی که در گوشه جنوب غربی کاخ گلستان قرار داشته اند کاخ دیگری را برای نگهداری از هدایای فرستاده شده توسط پادشاه عثمانی بنا می کنند.
تاریخچه کاخ ابیض
نمای بیرونی ساختمان کاخ به رنگ سفید است که از سبک ساختمان های اروپا در قرن ۱۸ برای نما و گچ بری کاخ الهام گرفته شده است و از سنگ سفید مرمر برای پله های کاخ استفاده شده است برای همین نمای سفید رنگ و سنگ سفید رنگ پله ها کاخ نام این کاخ را ابیض نامیده اند.
جلسات که مربوط به هیئت دولت بوده است در آن زمان در کاخ ابیض برگذار می شده است و تا سال ۱۳۳۳ همین روند ادامه داشته است که این جلسات را در تالار سلطان عبدالحمید برگذار می شده است در سال ۱۳۴۴ به دلیل اینکه محمد رضا شاه تاج گذاری کرد تغییراتی در کاخ به وجود آمده است و در سال ۱۳۴۷ به موزه مردم شناسی تغییر کاربری داده است.
در سال ۱۳۳۲ با تعمیراتی که در این کاخ به عمل آمد به محل برپایی نمایشگاه های غیر دائمی مبدل شد و اداره کل موزه ها و فرهنگ عامه در این مکان مستقر شدند و به فعالیت پرداختند.
معماری کاخ ابیض
همان طور که گفته شد در معماری کاخ از سبک اروپایی الهام گرفته شده است و نوع طراحی که برای پنجره های کاخ به کار رفته است گویای همین موضوع است زیرا طرح پنجره ها ساده و خطوط منحنی در آن ها به کار رفته است که نام این طرح گره خورشیدی است ولی با تمام این اوصاف در طرح در اصلی کاخ از سبک معماری قاجار استفاده شده است و از طرح گره هشت مشبک در زمینه نیم دایره به کار برده شده است.معماری آن شباهت زیادی به شمس العماره دارد و با نگاه به ساختمان این عمارت می توان شمس العماره را تجسم کرد
روایت شده است که شخص ناصرالدین شاه نقشه کاخ را طراحی کرده است و به گونه ای اندازه های دیوارهای تالار بزرگ کاخ را طراحی کرده است که متناسب با اندازه بزرگترین فرشی باشد که سلطان عبدالحمید به او هدیه داده است و پس از پایان ساخت کاخ با دستوراتی که خود ناصرالدین شاه برای تزیین تالار داده است به تالاری زیبا و مناسب برای پذیرایی از پادشاهان مبدل می شود.
که این تزیینات شامل تابلو هایی می شود که شاه در سفر های خود به کشور های اروپایی به عنوان یادگاری دریافت می کرده است و یا بعد از سفر برای شاه فرستاده شده بودند و نقوش روی تابلو ها تصاویری از پادشاهان و ملکه های کشور های دیگر بوده است و نقاشی ها از نوع رنگ و روغن بوده اند.
موزه مردم شناسی
در سال ۱۳۳۶ نمایشگاهی با موضوع پوشش زنان ایران در این کاخ برگذار شد که اولین نمایشگاهی بود که در این موزه برپا شده است در سال های ابتدایی پهلوی دوم و بعد از تاج گذاری محمد رضا شاه وزارت فرهنگ و هنر تشکیل شد و با مرمت کاخ که به دلیل رطوبت و کهنگی به مرحله نابودی رسیده بود تعمیراتی انجام شد و به موزه مردم شناسی مبدل شد
محمد رضا شاه در سال ۱۳۱۴ دستور داد که این موزه تاسیس شود و بعد از ابلاغ فرمان شاه کارشناسانی به تمامی نقاط کشور فرستاده شدند تا اشیا و اسباب زندگی مردم را در شهر ها و روستا ها مختلف گردآوری کنند و در نتیجه تلاش های کارشناسان موزه در ماه مهر سال ۱۳۱۶ هجری شمس افتتاح شد.
این موزه یکی از با قدمت ترین موزه های مردم شناسی ایران است و از جهاتی شباهت زیادی به موزه هنرهای ملی دارد که از نظر وسایلی که در آن نگهداری می شود بسیار غنی است که دارای دو طبقه و بخش های گوناگونی است که بخش اداری و تالار نمایش در طبقه همکف قرار دارد و در طبقه دوم سبک پوشش مردم ایران در نقاط مختلف ایران به نمایش گذاشته شده است و علاوه بر آن شیوه ی پوشش مردم در زمان قاجار چه در بانوان و چه در آقایان در معرض دید بازدیدکنندگان قرار داده شده است.
طبقه اول موزه
در این طبقه در ابتدای مسیر با مدارک تاریخی که بر روی دیوار ها نصب شده است روبه رو می شوید این مدارک و اسناد دارای موضوعات مختلفی هستند مانند سند ازدواج شاهزاده حسنعلی میرزای قاجار که مهریه همسر او ۹۰۰ تومان بوده است و همچنین فرمانی که مظفر الدین شاه برای بخشیدن بخش های مختلف کشور صادر کرده است.
اتاق هایی تو در تو در قسمت راست طبقه اول وجود دارند که در آن ها وسایل و ابزاری که مردم عادی برای زندگی از آن ها استفاده می کرده اند را قرار داده اند که با دیدن این ابزار و وسایل که شامل انواع قفل ها و کلید ها ی چوبی، وسایل حمام و وسایل پزشکی و فانوس ها می شود تصویری در ذهن بازدیدکنندگان مبنی بر ساده بودن زندگی مردم ایران در زمان قاجار نقش می بندد.
ماکتی از یک عروس و درویش های زمان قاجار در ادامه اتاق ها قرار داده شده است که با دیدن آن ها می توان به نحوه پوشش در آن دوران پی برد علاوه بر این در کنار ماکت ها ابزار های موسیقی مانند سرنا، سنتور، ضرب، کمانچه و دهل قرار داده شده که بیانگر سبک موسیقی در زمان قاجار هستند.
انتهای پیام/
