به گزارش سرویس فرهنگ و هنر افق تهران؛ تک آهنگ جدید «روزبه بمانی» با نام «میخوام ببخشم خودمو» با فاصلهای اندک از اثر پیشینش عصر جمعه گذشته (۷ آذر) منتشر شد. ترانۀ این اثر را خود خواننده سروده و آهنگسازی آن را «حامد حسینی» انجام داده است. این قطعه را با تنظیم و میکس و مستر«سعید زمانی» میشنویم. بمانی در این کاربه گام برداشتن در مسیری ادامه میدهد، که پیش از این با قطعههایی از قبیل «اسمت که میاد»، «بدن تاریخ، بدون امضا»«من باهاش کار دارم این روزا»، «هق هق» و آثاری از این قبیل پیموده است. آثاری متفاوت با بقیۀ آثار موجود در بازار موسیقی که خلّاقانه نوشته شدهاند ولایههای اجتماعیشان با قرارگرفتن دوربین در زاویهای تازه و مناسب عاطفهمند شده است. میخوام ببخشم خودمو با بیت زیر آغاز میشود:
میخوام ببخشم خودمو واسه تمامِ خوبیام
برای ترکِ خودمو برای وابستگیهام
بیتی که در آن با یک شروع مناسب و قوی روبهرو هستیم. شروعی که شاید در بدو امر یک مفاخرۀ بیجا به حساب بیاید، امّا وقتی با «میخوام ببخشم خودمو» همراه میشود، ارزش ادبی بیت ارتقاء پیدا میکند. خوبی، در حالت معمول، نیاز به بخشش ندارد و مطرح شدن این دو مفهوم در کنار هم نوعی از آشناییزدایی به چشم میخورد. وقتی راوی میخواهد خود را برای خوبیهایش ببخشد، یعنی از خوبی ضربه خورده و به خود آسیب زده است. کنار هم قرار گرفتنِ با فاصلۀ واژههای «ترک» و «وابستگی» که با تداعی غیرمستقیم مبحث اعتیاد، در ناخودآگاه مخاطب لذّت ایجاد میکند.
میخوام ببخشم خودمو واسه تحملِ زیاد
واسه چیزایی که اَداشم به غرورم نمیآد
مصرع اوّل جملۀ سادهای است که نکتۀ خاصی در آن به چشم نمیخورد. در بیت دوم با جانمایی زیبای یک اصطلاح عامیانه دراثر مواجهیم. در سالهای اخیر جملۀ «بقیه اداتو درمیارن» بین جوانان گسترده شد که بعد برای پشت سر گذاشتن تشبیهی که معمولاً قبل از این کلمات گفته میشد، به «بقیه اداتم نمیتونن دربیارن» تغییر کرد. عبارت «اداشم به غرورم نمیاد» برگرفته از همین اصطلاح است که ماهرانه به شعر تبدیل شده است. در این بخش، غرور، را به عنوان مفهومی ذهنی، در ناهمخوانی با یک مفهوم دیگر میبینیم حال آنکه در گفتوگوهای روزمره، اصطلاح یاد شده عدم تناسب بین دو مفهوم عینی را مطرح میکند. بهره گرفتن از واژۀ «ادا» و فعل «نمیاد» دو مفهوم مورد نظر را بسیار دورتر از آنچه در زبان روزمره بیان میشود، برده و این فاصله گرفتن از شکل آشنای کلمات در مخاطب ایجاد لذّت کرده است.
میخوام ببخشم خودمو برای هر چی نشدم
برای هر چی که یه عمر گردن گرفتم تو خودم
این بیت هم مثل بیت قبل با یک مصرع ساده شروع میشود و در مصرع دوم به بهرهگیری از یک اصطلاح عامیانه میرسد. جانمایی اصطلاح «گردن گرفتن» اگرچه درخشش آنچه در بیت قبل اتّفاق افتاده است را ندارد ولی وقتی به عملکردی درونی تبدیل میشود، به شاعرانگی مناسبی میرسد. عبارت یاد شده در شکل مرسوم خود اشاره به نشان دادن عملکردی بیرونی دارد که پذیرش نتیجۀ رفتارهای پیشین فرد را نشان میدهد.
میخوام واسه هر چی شدم بالا بگیرم سرمو
میخوام ببخشم یه دفعه نسل پدر مادرمو
در مصرع اول اتّفاق خاصی به چشم نمیخورد. در مصرع دوم با مفهومی مواجهیم که در ترانه، کمتر به آن توّجه شده است. نگاه یک نسل به نسلهای قبل، بعضی مواقع سطحی از خشم را با خود دارد. در این مصرع، راوی از تصمیمش برای بخشیدن نسل پیشین صحبت میکند. دلیل تصمیم راوی این است که میخواهد، به آرامش برسد.
میخوام هر چی که ندارمو، ببخشم به خودم
من از اینهمه نبخشیده شدن خسته شدم
در این بیت بر خلاف ابیات قبل، لطافت شاعرانه را درمصرع اوّل میبینیم. بخشیدن نداشتهها، یک اتّفاق در زبان معمول نیست. این مصرع، یک غافلگیری با خود دارد، که برای مخاطب لذّتبخش است. در مصرع دوم «نبخشیده شدن» یک خطا در زبان است چرا که «نبخشیده» به عنوان یک واژۀ منفی نباید با فعل مثبت همراه شود. شکل صحیح عبارت یادشده، «بخشیده نشدن» است.
من دلم میخواد یکم دوباره بچگی کنم
شاید اینجوری بشه، یه ذره زندگی کنم
با بیت ساده و سرراستی مواجهیم که یک مفهوم عمیق را مطرح میکند. بازگشت به بچگی به منظور تجربۀ اصل زندگی مفهوم عمیقی است که بر عواطف مخاطب تأثیر میگذارد.
میخوام برم یه جایی که تا حد مرگ بازی کنم
واسه رفیقایِ قدیمم یه جوری طنازی کنم
این بیت هم ساده و سرراست است که اصطلاح «تا حد مرگ» به معنای اوج و نهایت یک پدیده به شاعرانگیاش کمک کرده است. این عبارت در آثار شاعر سابقه دارد. برای مثال میتوان به مصرع «به حد مرگ میپرستمت ولی برای عشق تو کمه» اشاره کرد.
که تازه بشناسن منو منو که معروفم به غم
یه جوری که تو این جنون یه کم بخندیم دورِ هم
مصرع اوّل این بیت برای مخاطبان جدی آثار شاعر و خوانندۀ این اثر، مصرع اوّل این بیت معنای خاصی دارد. معروف بودن به غم، اشارۀ مستقیم به تصویری دارد که مخاطبان از وی دارند. تکرار «ج» در مصرع دوم به ایجاد موسیقی کمک کرده است.
میخوام ببخشم خودمو واسه هر انتخاب بد
برای درسایی که خوندم و به کارم نیومد
مصرع اوّل این بیت، ساده و سرراست است و نکتۀ خاصی برای توضیح دادن، ندارد. مصرع دوم مسألهای است که به دلیل مدرکگرایی پررنگ در جامعه، مشکل بسیاری از مردم است که معمولاً جسارت پرداختن به آن بین اهالی موسیقی پاپ وجود ندارد. مطرح کردن موضوعات کمتر گفته شده در ترانه میتواند با ایجاد فضایی نو، خون تازهای در رگهای موسیقی کشور جاری کند. موسیقی کشور به خون تازهای که از آن صحبت شد، نیازمند است.
میخوام ببخشم خودمو واسه یه دنیا خستگیم
برای هر کی نباید راه میدادم تو زندگیم
استفاده از عبارت«یه دنیا» برای نشان دادن خستگی زیاد به عاطفهمندی اثر کمک کرده است. در ادامۀ بیت با مسأله مهمی مواجهیم که نیاز جدّی به مورد توجّه قرار گرفتن، دارد. انتخاب افراد مناسب موضوع مهمی است که مطرح کردنش، برای مخاطبان موسیقی به خصوص نسل جوان بیفایده نیست.
آسمونو یاد من نیار
از زمین به آسمون ببار
در بیت آخر سعی شده، خستگی از مفاهیم سخت و پیچیده و تمایل به سخت نگرفتن مسائل مختلف با زبانی شاعرانه بیان شود که به موفقیت کافی منجر نشده است. درک این بیت برای شنوندۀ اثر به حد کفایت آسان نیست و چه از لحاظ مفهوم، چه از لحاظ آهنگ کلام،
پیوستگی مناسب با ابیات پیشین را ندارد.
میخوام ببخشم خودمو متنی قوی و خلّاقانه است که از شاعرانگی قابل قبولی بهره میبرد. ماندگاری یا فراموشی یک اثر هنری را زمان مشخص میکند امّا به نظر میرسد ترانۀ مورد بحث، از بخت مناسبی برای ماندگاری برخوردار است. احتمال پایداری این اثر نزد شنوندگان، بیشتر میشد، اگر پایانبندی بهتری داشت یا تعداد ابیات درخشانش بیشتر بود امّا یقیناً میتوان آن را شنید و از آن لذّت برد. این نکته که ترانۀ مورد بحث محصولی است برای ایجاد تفکر و مناسب شنیده شدن در خلوت، لازم است مورد توّجه قرار بگیرد.
انتهای پیام/
